Thu hút đầu tư nước ngoài sẽ tốt hơn khi có Luật kiểm toán độc lập

THU HÚT ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI SẼ TỐT HƠN KHI CÓ LUẬT KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP

Dự án Luật Kiểm toán độc lập dự kiến sẽ trình QH Khóa XII cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Tám và thông qua tại Kỳ họp thứ Chín. Tại Hội thảo về dự án Luật Kiểm toán độc lập do Ủy ban Kinh tế phối hợp với Bộ Tài chính, Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam, Hội Kế toán công chứng Hoàng gia Anh vừa tổ chức, nhiều chuyên gia tài chính, kiểm toán cho rằng, việc ban hành Luật Kiểm toán độc lập là cần thiết, góp phần đưa hoạt động kiểm toán đi vào nền nếp, phục vụ cho công cuộc xây dựng nền kinh tế thị trường. Trao đổi với PV Báo ĐBND, PHÓ CHỦ TỊCH HỘI KIỂM TOÁN VIÊN HÀNH NGHỀ VIỆT NAM, THÀNH VIÊN BAN SOẠN THOẢ DỰ ÁN LUẬT KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP BÙI VĂN MAI nhận định, kiểm toán độc lập đã góp phần tạo lập nên môi trường đầu tư bình đẳng, thuận lợi, phù hợp với thông lệ quốc tế, hỗ trợ cho các hoạt động đầu tư nước ngoài vào nước ta. Thu hút đầu tư nước ngoài sẽ tốt hơn sau khi chúng ta ban hành Luật Kiểm toán độc lập.

Nguyễn Vũ

- Hiện nay, các hoạt động liên quan đến kiểm toán độc lập đều do Nhà nước quản lý. Đóng góp ý kiến bước đầu vào dự thảo Luật Kiểm toán độc lập, nhiều chuyên gia đề xuất, nên có lộ trình để chuyển dần những công việc như đào tạo, cập nhật kiến thức cho kiểm toán viên hành nghề, kiểm soát chất lượng dịch vụ và đạo đức hành nghề cho các tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán... Ý kiến của Phó chủ tịch về vấn đề này như thế nào?

- Chúng tôi nhất trí, cần có những nội dung quy định về Hội nghề nghiệp về kiểm toán trong dự thảo Luật. Mặc dù, Hội sẽ có Luật riêng, nhưng tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán là Hội chuyên ngành, Hội nghề nghiệp có vai trò hỗ trợ cơ quan Nhà nước quản lý hành nghề kiểm toán độc lập. Đặc trưng của kiểm toán độc lập là tính chất độc lập cao của nghề nghiệp nên cần có tổ chức nghề nghiệp hoạt động theo nguyên tắc độc lập, tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm. Có như vậy thì mới được xã hội thừa nhận tính độc lập của kiểm toán viên hành nghề.

Theo thông lệ quốc tế, hoạt động đào tạo, cập nhật kiến thức cho kiểm toán viên hành nghề, tổ chức thi và cấp chứng chỉ kiểm toán viên, kiểm soát chất lượng dịch vụ và đạo đức hành nghề, công bố chuẩn mực nghề nghiệp kiểm toán đều là những công việc do tổ chức nghề nghiệp kiểm toán thực hiện và được nhà nước thừa nhận. Ở nước ta, ngay từ khi ra đời hoạt động kiểm toán đến nay, tất cả những công việc nêu trên đều do Nhà nước đảm nhiệm. Theo tôi, Nhà nước quy định các tiêu chuẩn, điều kiện của người hành nghề, những việc được làm và không được làm, loại hình doanh nghiệp, giám sát và xử lý sai phạm của người hành nghề... Những công việc mang tính chuyên môn nên giao cho tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán. Như vậy, sẽ không phình tổ chức bộ máy hành chính. Thực tế, hiện nay, lực lượng kiểm toán viên đã là 1.700 người và trong tương lai, như dự báo của chuyên gia nước ngoài, là nước ta sẽ cần khoảng 7.000 kiểm toán viên vào năm 2020...

Luật Kiểm toán độc lập nên quy định rõ vai trò, chức năng và điều kiện của tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán. Những công việc nào mà Hội nghề nghiệp có thể thực hiện hiệu quả hơn như: đào tạo, cập nhật kiến thức, kiểm soát chất lượng dịch vụ... nên quy định theo hướng giao cho Hội nghề nghiệp. Tất nhiên, đây là công việc cần có lộ trình để Hội phát triển đủ mạnh, đủ đảm nhiệm các công việc hỗ trợ cho cơ quan Nhà nước về hành nghề kiểm toán độc lập. Chuyển giao nhưng không giao khoán, Hội hoạt động nhưng vẫn chịu sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan Nhà nước... Như vậy, Nhà nước sẽ không phải lo biên chế, ngân sách và hoạt động kiểm toán độc lập mới đúng nghĩa là độc lập, khách quan.

Hơn nữa, chúng ta đã có tiền lệ giao các chức năng này cho Hội xã hội nghề nghiệp như Luật Luật sư năm 2006 đã có Chương V quy định về tổ chức xã hội nghề nghiệp của Luật sư; Nghị định của Chính phủ quy định Nhà nước hỗ trợ kinh phí khi giao cho các tổ chức xã hội nghề nghiệp thực hiện các công việc hỗ trợ cơ quan Nhà nước...

- Đánh giá cao việc ban hành Luật Kiểm toán độc lập, nhiều chuyên gia tài chính và kiểm toán khẳng định, đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng, góp phần đưa hoạt động kiểm toán độc lập đi vào nền nếp và trực tiếp phục vụ cho việc xây dựng nền kinh tế thị trường... Ý kiến của Phó chủ tịch về vấn đề này như thế nào?

- Kiểm toán độc lập là hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý về tài chính, ra đời trong cơ chế thị trường. Ở nước ta, kiểm toán độc lập ra đời từ năm 1991, tức là 5 năm sau khi đất nước chuyển đổi sang cơ chế thị trường. Trên nền tảng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, cũng như nhiều loại hình cung cấp dịch vụ khác, kiểm toán độc lập vận hành theo cơ chế thị trường và có sự quản lý của Nhà nước. Tất nhiên, trong bối cảnh đất nước đã hội nhập ngày càng sâu rộng với kinh tế quốc tế hiện nay thì bản thân các chuẩn mực kế toán của nước ta cũng phải phù hợp với thông lệ quốc tế. Có nghĩa là, Báo cáo tài chính và Báo cáo kiểm toán phải phù hợp với những nguyên tắc kế toán quốc tế thì kết quả kiểm toán mới được thừa nhận. Do vậy, người làm kiểm toán cũng phải đạt trình độ quốc tế, phù hợp với chuẩn mực quốc tế. Dự thảo Luật hiện đã có những quy định quản lý nhà nước về hoạt động kiểm toán độc lập theo hướng Nhà nước quản lý toàn diện và đầy đủ mọi mặt hoạt động trong lĩnh vực kiểm toán độc lập. Tuy nhiên, vì đây là Luật chuyên ngành và là lĩnh vực mang tính độc lập, phục vụ nhu cầu tự thân của các doanh nghiệp và nhà đầu tư nên bên cạnh những quy định nhằm nâng cao vai trò, vị thế của cơ quan quản lý Nhà nước; thì, dự thảo Luật cần quy định rõ về vai trò, vị trí và chức năng của tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán. Theo đó, Nhà nước có sự hỗ trợ để các tổ chức nghề nghiệp có thể phát triển, giúp cơ quan Nhà nước về kiểm toán độc lập.

- QH đã ban hành Luật Kiểm toán Nhà nước và sắp tới nếu suôn sẻ sẽ có Luật Kiểm toán độc lập. Là người hoạt động lâu năm trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán, Phó chủ tịch nhìn nhận như thế nào về tác động của 2 đạo luật này đối với sự phát triển của nền kinh tế đất nước?

- Kiểm toán Nhà nước và kiểm toán độc lập có hai mảng đối tượng điều chỉnh khác nhau. Kiểm toán nhà nước tập trung kiểm toán tất cả những tài sản, vốn thuộc sở hữu Nhà nước. Còn, đối tượng của kiểm toán độc lập là kiểm toán viên hành nghề; các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kiểm toán; khách hàng, đơn vị được kiểm toán; tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán; tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động kiểm toán độc lập... Điểm giao nhau giữa kiểm toán nhà nước và kiểm toán độc lập là cùng kiểm toán các doanh nghiệp nhà nước.

Kiểm toán độc lập đã góp phần tạo lập nên môi trường đầu tư bình đẳng, thuận lợi, phù hợp với thông lệ quốc tế; đặc biệt là hỗ trợ cho các hoạt động đầu tư nước ngoài vào nước ta. Như đánh giá của nhiều chuyên gia kiểm toán trong nước và quốc tế là hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài sẽ tốt hơn rất nhiều khi chúng ta ban hành được Luật Kiểm toán độc lập. Mặt khác, kiểm toán độc lập là một trong những cơ sở công khai minh bạch thông tin kinh tế, tài chính, giúp thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển trong 10 năm qua.

- Xin cám ơn Phó chủ tịch!

Nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách ông Đặng Văn Thanh: “Kiểm toán độc lập là loại hình cung cấp dịch vụ pháp lý. Là hoạt động thương mại, dịch vụ, kinh doanh có điều kiện, tất nhiên kiểm toán độc lập phải chịu sự quản lý của Nhà nước và theo quy định pháp luật về kinh tế, dân sự. Nhưng, mặt khác, kiểm toán độc lập là hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực dịch vụ tài chính. Vấn đề đặt ra là kiểm toán độc lập sẽ chịu sự quản lý của Nhà nước đến mức độ nào? Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, xu thế là Nhà nước hạn chế tối đa sự can thiệp bằng biện pháp hành chính tới các hoạt động kinh doanh. Vậy, nên chăng trong dự thảo Luật Kiểm toán độc lập quy định, Nhà nước quản lý các hoạt động kiểm toán độc lập bằng pháp luật. Thông qua đó có các chế tài kiểm tra, kiểm soát hoạt động này. Những nội dung khác như cập nhật kiến thức cho kiểm toán viên hành nghề, tổ chức thi và cấp chứng chỉ kiểm toán viên, kiểm soát chất lượng dịch vụ và đạo đức hành nghề…nên giao cho các Hội nghề nghiệp đảm nhận, hỗ trợ Nhà nước trong việc quản lý hành nghề kiểm toán độc lập. Trước đây, khi còn trên cương vị Chủ tịch Liên đoàn Kế toán các nước ASEAN, tôi và các thành viên đã bàn bạc về việc các quốc gia trong khu vực sẽ thừa nhận chứng chỉ hành nghề kế toán, kiểm toán của nhau. Nhưng, khi họp bàn thì không thống nhất được vì trong tổng số 10 nước ASEAN, hoạt động kiểm toán độc lập ở 9 nước là do các tổ chức nghề nghiệp đảm trách; riêng Việt Nam là thuộc quyền quản lý của Chính phủ. Đề nghị, Ban soạn thảo nên tính toán kỹ và giới hạn những nội dung kiểm toán độc lập thuộc trách nhiệm quản lý của Nhà nước. Như vậy, vai trò quản lý của Nhà nước sẽ đầy đủ, chính xác và hiệu quả hơn.”

(Theo www.nguoidaibieu.com.vn)