Doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam "vượt bão" và "đón bão"

Các DN sôi nổi thảo luận các khoản phí "ngoài danh mục" trong thị trường BHVN.

Năm 2009 được coi là một năm cực kỳ khó khăn với các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam (BHVN), tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của ngành vẫn đạt mức 20% so với năm 2008, tương đương tổng doanh thu phí bảo hiểm đạt 25.510 tỷ đồng. Các doanh nghiệp BHVN đã "vượt bão" 2009 thành công và sẵn sàng "đón" những “cơn bão” khó khăn trong năm 2010.

Ngày 23/3 tại Hà Nội, Cục Quản lý và Giám sát bảo hiểm (QLGSBH) thuộc Bộ Tài chính, đã tổ chức Hội nghị ngành bảo hiểm năm 2010. Đến dự và chỉ đạo Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà đánh giá cao nỗ lực của các doanh nghiệp BHVN đã "vượt bão" thành công trong năm 2009. Theo Thứ trưởng Xuân Hà, doanh thu ngành BHVN không ngừng tăng, trong khi hiệu quả kinh doanh đang có xu hướng giảm và mức độ cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn. Do vậy, ngành BHVN nói chung và các doanh nghiệp (DN) nói riêng cần phải cố gắng nhiều hơn nữa trong năm 2010.

Tiềm năng lớn, cạnh tranh nhiều

Đánh giá bức tranh tổng quan của ngành, ông Trịnh Thanh Hoan, Cục trưởng Cục QLGSBH cho biết: Hiện thị trường BHVN khá sôi động với 50 DN tham gia thị trường (28 DN phi nhân thọ; 11 DN nhân thọ; 10 DN môi giới và 1 DN tái bảo hiểm). Tổng doanh thu toàn thị trường năm 2009 đạt 25.510 tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2008. Trong đó, phí bảo hiểm phi nhân thọ đạt 13.661 tỷ đồng; phí bảo hiểm nhân thọ đạt 11.849 tỷ đồng; phí môi giới đạt 221,6 tỷ đồng…

Trong năm 2009, BHVN cũng đã huy động tái đầu tư trở lại nền kinh tế 66.913 tỷ đồng; Giải quyết bồi thường chi trả toàn ngành là 9.721 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, hai doanh nghiệp dẫn đầu vẫn là Prudential và Bảo Việt, duy trì thị phần tương ứng là 30,99% - 27,77% về doanh thu khai thác mới, 39,92% và 31,29% về tổng doanh thu.

Trong lĩnh vực phi nhân thọ và tái bảo hiểm có 25/27 công ty tăng trưởng về doanh thu, dẫn đầu về thị phần vẫn là Bảo Việt đạt 3.682 tỷ đồng (chiếm 27%); tiếp theo là PVI với 2.770 tỷ đồng (chiếm 20,3%) và Bảo Minh đạt 1.824 tỷ đồng (chiếm 13,4%)…

Theo ông Hoan, tiềm năng thị trường là vô cùng lớn, tuy nhiên, mức độ cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt và khốc liệt hơn nhiều so với trước. Hiện doanh thu bảo hiểm mới đóng góp 2% GDP, còn quá nhỏ bé so với tiềm năng thị trường.

Đồng quan điểm, cả hai vị Tổng Giám đốc Prudential và Manulife đều khẳng định thị trường Việt Nam còn nhiều lĩnh vực chưa được khai phá, ví dụ như bảo hiểm vi mô, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm nông dân, bảo hiểm nghề cá…

Tổng Giám đốc Prudential cho rằng, thời điểm tháng 3/2009, những tính toán thị trường do công ty này đưa ra khác xa so với những diễn biến thị trường. Sự tăng trưởng ngoạn mục khiến Prudential càng quyết tâm phát triển và mở rộng quy mô tại Việt Nam, động thái mua lại AIA cũng nằm trong chiến lược “thâu tóm” ấy.

Trong khi đó, Manulife sau một thời gian thí điểm bảo hiểm vi mô (tập trung vào đối tượng nông dân, mức phí khoảng 2 USD/tháng), đã có hàng ngàn hợp đồng được ký kết, và tiềm năng thị trường này được Manulife khẳng định còn hết sức rộng mở…

Tiềm năng là vậy, nhưng theo ông Trịnh Quang Tuyến, Chủ tịch Hiệp hội BHVN, hiện thị trường BHVN có sự cạnh tranh khá khốc liệt, những thị trường cũ có sự sụt giảm đáng kể như bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu giảm 2% so với năm 2008, bảo hiểm xây lắp giảm 9%, bảo hiểm thân tàu biển năm thứ 9 vẫn lỗ…

Sự cạnh tranh khốc liệt về phí, lệ phí, quản lý rủi ro và giành giật thị phần được coi là “ngõ hẹp” và không “dễ xơi”.

Minh bạch để có lợi nhuận

Theo ông Tuyến, trước mắt, cần chấn chỉnh việc quản lý thu phí, quản lý đại lý, quản lý rủi ro, điều chỉnh quan hệ với khách hàng, điều chỉnh Luật Kinh doanh bảo hiểm…làm minh bạch thị trường, có như vậy thì các DNBH mới có thể tăng lợi nhuận được.

"Cần phải tính toán phí hoạt động để các doanh nghiệp có lãi và phục vụ lại khách hàng chứ không phải bắt chẹt", ông Tuyến nhận định.

Đặc biệt, những vấn đề phát sinh trong quan hệ khách hàng, nhất là trong các vụ kiện tụng do trục lợi bảo hiểm, cần sớm được điều chỉnh. Hơn 10.500 vụ trục lợi bảo hiểm trong năm 2009 với số tiền gần 100 tỷ đồng thực sự là con số đáng báo động.

Lí giải về thực trạng đã có khá nhiều DNBH vi phạm luật, đại diện của Bảo Minh cho rằng, thị phần bảo hiểm chia đều cho 40 doanh nghiệp (trừ DN môi giới) khiến thị trường “bức bí”. Hiệu quả kinh doanh thấp thì không thể tồn tại, áp lực kinh doanh rất lớn, muốn có khách hàng phải hạ phí, trong khi muốn có tiền chia cho cổ đông thì DN phải có lãi. "Trên đe, dưới búa" như vậy khiến các DN áp doanh thu cho các đại lý, dẫn đến hệ luỵ là xảy ra nhiều vi phạm. Những vụ trục lợi bảo hiểm gia tăng cũng một phần vì điều này, và điều đáng chú ý là không ít trường hợp chính đại lý bảo hiểm “nội gián” với khách hàng để tham gia trục lợi.

(Theo Việt Hoàng-Taichinhdientu.vn)